Fe fu Cil-y-coed yn dathlu artistiaid lleol dros y penwythnos, gan gynnig cyfle i’r gymuned ddod at ei gilydd a bod yn greadigol.
Mewn ymgyrch ar y cyd rhwng y Cyngor a’r gymuned, dathlodd Gŵyl Gelfyddydau Cil-y-coed ei hail flwyddyn; ar draws tri lleoliad yn 2026, gan ddathlu thema Lliw’r Haf.
Cynhaliodd Together Works a Llyfrgell a Hyb Cil-y-coed weithgareddau galw heibio am ddim ar y diwrnod, gyda Together Works yn sbarduno’r gweithgarwch yn ystod yr wythnos cyn y digwyddiad.
Cynigiodd Clwb Celf Irene gyfle i greu masgiau anifeiliaid y coetir ar gyfer y Ffair Haf.
Aeth Llyfrgell a Hyb Cil-y-coed i hwyl yr ŵyl hefyd, gan ddathlu llenyddiaeth gyda Sialens Ddarllen yr Haf, a chynnal gweithgareddau crefft ac arddangosfeydd gan artistiaid lleol.
Yng Nghastell Cil-y-coed cafwyd amrywiaeth o arddangosfeydd gan grwpiau celf lleol yn ogystal â’r dylunydd gwisgoedd arbenigol, Emma Williams, a fu’n arddangos peth o’i gwaith.
Rhannodd Gŵyl Gelfyddydau Cil-y-coed dir Castell Cil-y-coed gyda Ffair Haf Cil-y-coed, a gynhaliwyd hefyd y tu allan i Gastell Cil-y-coed ddydd Sadwrn 1 Awst.
Meddai Aelod Cabinet Cyngor Sir Fynwy dros Faterion Gwledig, Tai a Thwristiaeth, y Cynghorydd Sara Burch: “Roedd Gŵyl Gelfyddydau Cil-y-coed yn achlysur mor hyfryd a lliwgar.
“Pa ffordd well o dreulio penwythnos heulog na bod yn greadigol mewn lleoliad hardd fel Castell Cil-y-coed. “Gobeithio y bydd hyd yn oed mwy o bobl greadigol o bob cwr o Gil-y-coed yn cymryd rhan ac yn helpu i sicrhau bod digwyddiad y flwyddyn nesaf hyd yn oed yn well.”
Mae gwaith wedi’i gwblhau ar Ardal Chwarae newydd Pant y Castell yng Nghas-gwent.
Gall teuluoedd nawr fwynhau ardal chwarae wedi’i thrawsnewid ar ôl i brosiect gwelliannau mawr a gyflawnwyd drwy weithio mewn partneriaeth rhwng Cyngor Sir Fynwy, Cyfeillion Parc y Pant, Cas-gwent a Chyngor Tref Cas-gwent gael ei gwblhau.
Mae’r prosiect wedi disodli offer sy’n heneiddio a oedd wedi bod yn ei le ers y 1960au ac wedi cyflwyno gofod chwarae modern, o ansawdd uchel, wedi’i gynllunio i ddarparu cyfleoedd chwarae sylweddol gwell i blant a phobl ifanc lleol.
Ochr yn ochr â’r ardal chwarae newydd, mae gwelliannau wedi cynnwys atgyweiriadau i wal ffiniol gyfagos, ailosod llwybrau troed allweddol a grisiau trwy’r Pant, a mesurau i wella hygyrchedd i deuluoedd a defnyddwyr anabl.
Ariennir y prosiect drwy grantiau gan Gyngor Tref Cas-gwent, Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol, a’r Rhaglen Trawsnewid Trefi.
Dywedodd Aelod Cabinet Cyngor Sir Fynwy dros Gydraddoldeb ac Ymgysylltu, y Cyng. Angela Sandles: “Mae’r ardal chwarae newydd wych hon yn ganlyniad blynyddoedd o ymrwymiad, cydweithio ac ysbryd cymunedol. Hoffwn ddiolch i Gyfeillion Parc Pant Cas-gwent, Cyngor Tref Cas-gwent, ein partneriaid a thimau’r cyngor sydd wedi helpu i ddod â’r weledigaeth hon yn fyw.
Mae Pant y Castell yn lle cymunedol poblogaidd, a bydd y gwelliannau hyn yn sicrhau y gall plant a theuluoedd fwynhau lle diogel, hygyrch a chyffrous i chwarae ynddo am flynyddoedd lawer i ddod. Mae’n enghraifft wych o’r hyn y gellir ei gyflawni pan fydd cymunedau a gwasanaethau cyhoeddus yn gweithio gyda’i gilydd.”
Dywedodd y Cyng. Vanessa Badderley-Potter, Maer Cas-gwent: “Dylai’r clod heddiw fod i Friends of the Dell a’u hysbryd anorchfygol.
“Fel cyngor tref, rydym yn falch iawn o fod wedi gweithio mewn partneriaeth ar y prosiect hwn a chyfrannu at ei gyflawni. Bydd yr ardal chwarae newydd gyffrous hon yn dod â mwynhad i genedlaethau o blant wrth annog mwy o deuluoedd i ymweld â chanol tref Cas-gwent a threulio amser yno.”
Mae’r cynllun wedi’i siapio gan flynyddoedd o ymroddiad gan Friends of Dell Park Chepstow, grŵp gwirfoddol o rieni lleol a ddechreuodd hyrwyddo gwelliannau i’r safle yn 2016. Mae eu hymgysylltiad â phlant a theuluoedd wedi helpu i sicrhau bod yr ardal chwarae newydd yn adlewyrchu anghenion a dymuniadau’r gymuned leol.
Dywedodd Vicky Burston-Yates, Cadeirydd Friends of Dell Park Chepstow: “Mae gweld y parc yn llawn plant yn chwarae a theuluoedd yn treulio amser gyda’i gilydd yn bopeth yr oeddem yn gobeithio amdano pan ddechreuodd y daith hon 10 mlynedd yn ôl. Mae’r prosiect hwn bob amser wedi bod yn ymwneud ag anadlu bywyd newydd i ofod cymunedol poblogaidd a chreu rhywle sy’n dod â phobl at ei gilydd, yn annog chwarae ac y gellir ei fwynhau am genedlaethau i ddod.
Ar ran ein grŵp gwirfoddol bach, hoffwn ddiolch i Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol, Cyngor Sir Fynwy a Chyngor Tref Cas-gwent am gredu yn ein gweledigaeth a helpu i’w gwireddu. Rydym hefyd yn hynod ddiolchgar i’r gymuned leol am ein cefnogi bob cam o’r ffordd.”
Cynrychiolwyr Cyfeillion Parc y Dell, Cyngor Tref Cas-gwent a Chyngor Sir Fynwy yn yr agoriad.
Er eu bod yn debyg i rywogaethau fel gwenoliaid y bondo a gwenoliaid, mae- gwenoliaid du yn fwy ac mae ganddynt silwét nodweddiadol siâp bwmerang.
Maen nhw’n yn mudo i’r DU o ganolbarth Affrica ond dydyn nhw yn aros gyda ni am hir iawn, gyda llawer yn dychwelyd i Affrica erbyn dechrau mis Awst.
Gall trigolion helpu i ddarparu lloches a bwyd i wenoliaid du trwy:
– Osgoi cau tyllau bach yn eich tŷ. Mae gwenoliaid du’n hoffi nythu mewn craciau a bylchau mewn adeiladau
– Gosod blwch gwenoliaid – yn ddelfrydol ar wal sy’n wynebu’r gogledd
– Cyfri nifer y gwenoliaid du yn agos i’r lle yr ydych yn byw
– Gwneud eich gardd yn gyfeillgar i beillwyr er mwyn darparu digon o fwyd i’r gwenoliaid du
I rannu gwybodaeth am weld adar, cysylltwch â localnature@monmouthshire.gov.uk
Dywedodd Aelod Cabinet Cyngor Sir Fynwy dros Newid yn yr Hinsawdd a’r Amgylchedd, Catrin Maby: “Mae gwenoliaid du yn un o’r rhywogaethau eiconig sydd gennym yma yn Sir Fynwy.
“Os gwnawn ni i gyd yr hyn y gallwn i’w hamddiffyn a’u helpu i ffynnu yn ein cymdogaethau, efallai y byddwn yn gallu atal y gostyngiad yn y niferoedd.
“Gadewch i ni wneud Sir Fynwy mor gyfeillgar â phosibl i wenoliaid du.”
Mae Cyngor Sir Fynwy yn dod â’i ymgyrch Natur Wyllt yn ôl yr haf hwn, ac yn annog agwedd fwy hamddenol at dorri’r glaswellt er mwyn helpu bywyd gwyllt i ffynnu.
Erbyn hyn mae’r fenter ar ei chweched flwyddyn. Mae’n cyd-fynd ag Wythnos Natur Cymru (4–12 Gorffennaf) ac yn canolbwyntio ar sut y gall torri glaswellt yn llai aml mewn ardaloedd penodol roi hwb i fioamrywiaeth ar draws y sir.
Yn hytrach na thorri ymylon, parciau a mannau agored yn rheolaidd, mae’r Cyngor yn gadael rhai ardaloedd i dyfu trwy’r gwanwyn a’r haf. Mae hyn yn rhoi cyfle i flodau gwyllt flodeuo ac yn creu cynefinoedd hanfodol i wenyn, pili-palaod a phryfed eraill sy’n peillio.
Cafodd y dull ei dreialu gyntaf yn Nhrefynwy yn 2020 ac ers hynny mae wedi cael ei gyflwyno ar draws y sir. Sir Fynwy oedd y cyngor cyntaf yng Nghymru i adolygu rheolaeth glaswelltiroedd yn benodol er budd bioamrywiaeth.
Mae’n dda i natur, ond mae hefyd yn harddu mannau gwyrdd a gall eich helpu i ddod yn agosach at natur a rhoi hwb i’ch llesiant. Ewch am dro ar hyd un o’r llwybrau sydd wedi’u torri trwy ardal o ddôl a gallech fod yn cerdded ochr yn ochr â bywyd gwyllt, gan gynnwys Sioncyn y Gwair a phili-palaod, gyda blodau gwyllt a gweiriau yn cynnig tirwedd gyfoethog.
Meddai’r Aelod Cabinet dros Newid Hinsawdd a’r Amgylchedd, y Cynghorydd Catrin Maby: “Mae Natur Wyllt yn golygu gwneud pethau ychydig yn wahanol er mwyn creu canlyniadau gwell i fywyd gwyllt. Trwy dorri glaswellt yn llai aml ac ar yr adegau iawn, gallwn helpu i adfer natur a chreu mannau sy’n llawn lliw a bwrlwm.
“Efallai y bydd yr ardaloedd hyn yn edrych yn wahanol, ond maen nhw’n chwarae rhan hanfodol – yn cefnogi pryfed sy’n peillio, yn storio carbon ac yn helpu i reoli llifogydd. Mae’n newid syml sy’n gwneud gwahaniaeth mawr.”
Yn ôl y Cyngor mae’r cynllun yn helpu i greu cynefinoedd cryfach, sydd wedi eu cysylltu’n well, yn barod, ar draws Sir Fynwy, ac mae’n rhan o waith ehangach i daclo’r argyfwng hinsawdd a natur.
Mae trigolion hefyd yn cael eu hannog i gymryd rhan yn ystod Wythnos Natur Cymru trwy adael i rannau o’u gerddi eu hunain dyfu, plannu blodau gwyllt neu greu cynefinoedd bach i fywyd gwyllt.
Ewch i Natur Wyllt – Sir Fynwy i gael gwybodaeth a chyngor am sut i annog mwy o fioamrywiaeth yn eich gardd.
Mae Cyngor Sir Fynwy yn falch iawn o gyhoeddi bod nifer o’i barciau, atyniadau a mannau gwyrdd cymunedol yn chwifio’r Faner Werdd arobryn unwaith eto. Dyma’r tro cyntaf i Erddi Linda Vista y Fenni ennill y clod; a dyfarnwyd gwobr dreftadaeth arbennig i Gastell Cil-y-coed.
Mae Gwobr y Faner Werdd sy’n cael ei chydnabod yn rhyngwladol yn dathlu’r parciau a’r mannau gwyrdd hynny sy’n cael eu rheoli’n dda ac yn cynnig profiadau uchel eu hansawdd i ymwelwyr yn ogystal â rhagoriaeth o ran rheoli amgylcheddol, cynnwys y gymuned a chynnal a chadw.
Mae’r cyflawniad eleni yn sylweddol i Erddi Linda Vista, sydd wedi derbyn Gwobr Gymunedol y Faner Werdd am y tro cyntaf.
Mae Castell a Pharc Gwledig Cil-y-coed hefyd wedi sicrhau statws Gwobr y Faner Werdd yn ogystal â chael ei gydnabod ag Achrediad Safle Treftadaeth Werdd.
Mae’r Achrediad Safle Treftadaeth Werdd yn cydnabod mannau gwyrdd hanesyddol o bwysigrwydd cenedlaethol sy’n dangos rhagoriaeth o ran amddiffyn a diogelu treftadaeth, a dod â hi yn fyw i ymwelwyr.
Ledled Sir Fynwy, dyfarnwyd Gwobrau’r Faner Werdd hefyd i:
· Parc Gwledig Rogiet – sydd wedi derbyn gwobr er 2024
· Hen Orsaf Tyndyrn – sydd wedi derbyn gwobr er 2009
· Castell a Pharc Gwledig Cil-y-coed, a gafodd ei anrhydeddu er 2013
· Dolydd y Castell yn Y Fenni, er 2014
Cafodd 12 Safle Cymunedol arall eu cydnabod gyda Gwobr y Faner Werdd, yn cynnwys:
· Parc Bailey
· Gardd Busy Bees
· Dolydd Caerwent
· Gardd Gymunedol Cil-y-coed
· Dôl Crug
· Rhandiroedd Crucornau
· Gardd Gymunedol Goetre
· Incredible Edible, Brynbuga
· Perllan Gymunedol Laurie Jones
· Parc Maerdy
· Rogiet – Pentref Ystyriol o Fywyd Gwyllt
· Cornfield
Cadwch Gymru’n Daclus sy’n gweinyddu rhaglen Gwobr y Faner Werdd yng Nghymru, gyda chefnogaeth Llywodraeth Cymru. Fe wnaeth arbenigwyr annibynnol yn y maes mannau gwyrdd rhoi eu hamser o’u gwirfodd i werthuso’r ymgeiswyr yn ôl rhestr o feini prawf trwyadl, yn cynnwys bioamrywiaeth, glendid, rheoli amgylcheddol, a chyfranogiad cymunedol. I weld rhestr lawn o enillwyr Gwobrau’r Faner Werdd eleni, ewch i www.keepwalestidy.cymru.
Dywedodd y Cyng. Sara Burch, Aelod Cabinet Cyngor Sir Fynwy dros Faterion Gwledig, Tai a Thwristiaeth: “Mae gennym gymaint o fannau gwyrdd ac atyniadau gwych ledled Sir Fynwy.
“Mae’r newyddion bod Castell Cil-y-coed wedi cyflawni’r Achrediad Safle Treftadaeth Werdd yn dangos ein hymrwymiad parhaus i warchod amgylcheddau naturiol a hanesyddol Sir Fynwy a’u gwella.
“Rwy’n ymfalchïo’n fawr yn y ffaith fod holl waith caled y gwirfoddolwyr a chydweithwyr yma yn Sir Fynwy wedi cael ei gydnabod unwaith eto gyda’r Gwobrau’r Faner Werdd.”
Dywedodd y Cynghorydd Catrin Maby, Aelod Cabinet dros Newid yn yr Hinsawdd a’r Amgylchedd: “Braf iawn yw gweld bod cymaint o’n lleoliadau hyfryd yn Sir Fynwy, sydd yn sir mor brydferth, wedi derbyn gwobrau eleni.
“Mae’n wych bod safleoedd fel Hen Orsaf Tyndyrn a Dolydd y Castell yn Y Fenni wedi cael eu cydnabod â gwobrau’r Faner Werdd.”
Dywedodd Owen Derbyshire, Prif Weithredwr Cadwch Gymru’n Daclus: “Rydym yn falch iawn o weld cymaint o fannau gwyrdd yn Sir Fynwy yn cael eu cydnabod yng Ngwobrau’r Faner Werdd eleni. “O barciau blaenllaw, llynnoedd a chamlas i erddi cymunedol a pherllannau, mae’n amlwg bod y sir yn rhoi blaenoriaeth i sicrhau bod mannau gwyrdd o bob math yn cyrraedd y safonau uchaf fel y gall pawb fynd ati i’w mwynhau.”
Mae Cyngor Sir Fynwy wedi cymeradwyo buddsoddiad newydd yng Nghanolfan Hamdden Cil-y-coed, i gefnogi cyfleusterau gwell a ffyrdd iachach o fyw yn ne’r sir.
Cymeradwywyd y buddsoddiad yng nghyfarfod llawn y cyngor, ddydd Iau, 25 Mehefin 2026. Bydd y gwaith yn cynnwys adnewyddu ac ail-gyflunio’r ystafell ffitrwydd ar y llawr cyntaf, i greu man modern, hygyrch a chroesawgar i drigolion.
Bydd y cynllun gwerth £601,429 yn trawsnewid y gampfa bresennol drwy amnewid offer sydd wedi gweld dyddiau gwell, gwella’r cynllun a’r capasiti, a phrofiad y cwsmer yn gyffredinol.
Ar ôl ei huwchraddio, bydd y ganolfan yn cynnwys ystafell ffitrwydd newydd â 40 man ymarfer, stiwdios a mannau gweithgareddau wedi’u huwchraddio, ac i wella hygyrchedd mi fydd offer cynhwysol, toiledau, goleuadau a lloriau newydd.
Mae’r buddsoddiad hwn yn ymateb i’r adborth a gafwyd gan ddefnyddwyr, ac mae’n cydnabod yr angen i foderneiddio cyfleusterau a welodd ychydig iawn o uwchraddio dros amser. Mae Canolfan Hamdden Cil-y-coed yn ased cymunedol allweddol, sy’n cefnogi pobl i gadw’n actif, gwella llesiant a lleihau ynysu cymdeithasol.
Mae’r prosiect yn adeiladu ar ystod o welliannau diweddar ar y safle, gan gynnwys ardal gemau aml-ddefnydd newydd, cae 3G newydd, uwchraddio’r stiwdio sbin, a gwelliannau i’r fynedfa a’r dderbynfa.
Mae’r prosiect yn rhan o raglen fuddsoddi ehangach ledled Cil-y-coed. Mae’n cynnwys cynigion ar gyfer parc sglefrio newydd, gwelliannau i’r system adfer dŵr, creu llwybr aml-ddefnydd drwy’r parc gwledig, a chynlluniau sydd ar y gorwel i wella canol trefi. Mae hyn yn gysylltiedig â’r cynllun creu lleoedd, sydd wedi bod yn destun ymgynghoriad diweddar i’r cyngor, mewn partneriaeth â Chyngor Tref Cil-y-coed.
Gyda’i gilydd, mae’r datblygiadau hyn yn dangos ymrwymiad hirdymor y cyngor i gryfhau cyfleusterau lleol, creu mannau croesawgar, a chefnogi cymunedau iachach, mwy egnïol.
Dywedodd y Cynghorydd Angela Sandles , Aelod Cabinet Cyngor Sir Fynwy dros Gydraddoldeb ac Ymgysylltu: “Mae’r buddsoddiad hwn yn gam pwysig i wella cyfleusterau i drigolion Cil-y-coed a’r ardal gyfagos. Wrth foderneiddio’r ganolfan hamdden a pharhau i fuddsoddi ar draws y dref, rydym yn creu mannau cynhwysol, hygyrch sy’n cefnogi pobl i gadw’n actif, teimlo bod ganddynt gysylltiad, a gwella eu llesiant.
“Mae’r gwelliannau hyn yn rhan o’n hymrwymiad ehangach i gryfhau cymunedau a sicrhau bod ein gwasanaethau yn parhau i fod yn gynaliadwy ar gyfer y dyfodol.”
Arweinydd y Cyngor, Cyng. Mary Ann Brocklesby, yn torri y riban i agor y cae 3G newydd yn swyddogol (Llun gan Geraint Nicholas/FAW)
Mae cae 3G pob tywydd newydd sbon wedi agor yn swyddogol yng Nghanolfan Hamdden Cil-y-coed, gan greu cyfleoedd newydd i bobl o bob oed fod yn egnïol, cysylltu â’i gilydd a mwynhau chwaraeon.
Mae’r ailddatblygiad yn disodli’r wyneb 2G blaenorol gyda chae 3G modern, gan gynnig lle mwy diogel, mwy gwydn a dibynadwy i’w ddefnyddio trwy gydol y flwyddyn.
Y cyntaf o’i fath yng Nghymru, mae’r arwyneb newydd yn cynnwys system fewnlenwi corc organig sy’n fioddiraddadwy ac sy’n ymfalchïo mewn lefel llawer uwch o gynaliadwyedd na system fewnlenwi rwber traddodiadol.
Wedi’i gyflawni fel rhan o ymrwymiad parhaus Cyngor Sir Fynwy i wella cyfleusterau chwaraeon a chwarae, mae’r prosiect wedi’i lunio gan anghenion y gymuned a’i gynllunio i sicrhau mynediad cynhwysol i ysgolion, clybiau a thrigolion fel ei gilydd.
Bydd y cae newydd yn cefnogi’r cwricwlwm yn ystod y diwrnod ysgol, gan agor lle gwerthfawr i glybiau ar lawr gwlad, grwpiau cymunedol a gweithgarwch anffurfiol gyda’r hwyr ac ar benwythnosau.
Disgwylir i’r cyfleuster chwarae rôl bwysig wrth ddod â phobl at ei gilydd, cefnogi iechyd a lles, ac annog mwy o gyfranogiad ar draws y gymuned, yn enwedig ymhlith menywod a merched.
Mae’r datblygiad wedi’i gyflenwi drwy ddull partneriaeth gref, gyda chyllid wedi’i sicrhau gan Sefydliad Pêl-droed Cymru a Grant Cyfalaf Chwaraeon Cymru i gefnogi cyfleusterau hygyrch, o ansawdd uchel.
Dywedodd y Cyng. Angela Sandles, Aelod Cabinet Cyngor Sir Fynwy dros Gydraddoldeb ac Ymgysylltiad: “Mae’r cae newydd hwn yn gaffaeliad gwych i Gil-y-coed. Mae chwaraeon yn chwarae rhan fawr yn ein cymuned, ac erbyn hyn mae gan Gil-y-coed gyfleuster newydd sbon i ymfalchïo ynddo. Ond mae hefyd yn llawer mwy na chwaraeon, mae’n ymwneud â chreu gofod lle gall ein cymuned ddod at ei gilydd, adeiladu cysylltiadau a byw bywydau iach, egnïol.”
Dywedodd Aled Lewis, Cyfarwyddwr Sefydliad Pêl-droed Cymru: “Rydym wrth ein bodd gyda chwblhau’r cyfleuster yng Nghanolfan Hamdden Cil-y-coed – mae gallu darparu cymorth i uwchraddio’r cae hwn wedi ein galluogi i ddod â chyfleoedd newydd i chwaraewyr yn yr ardal a bydd yn diwallu’r galw.
“Mae gweithio ar y cyd â Chyngor Sir Fynwy a Chwaraeon Cymru ar y prosiect hwn wedi bod mor bwysig wrth ddod â bywyd newydd i’r cyfleuster, a diolch yn fawr iawn i Lywodraeth y DU, Cymdeithas Bêl-droed Cymru a’r Uwch Gynghrair am eu cefnogaeth barhaus.”
Mae plant, athrawon, cynghorwyr a chynrychiolwyr Living Streets wedi dod at ei gilydd i ddathlu Wythnos Cerdded i’r Ysgol yng Ngilwern, trwy gerdded ar hyd llwybr cerdded sydd wedi cael ei uwchraddio.
Daeth ‘Strider’ i ymuno â nhw, sef masgot Cerdded i’r Ysgol elusen gerdded Living Streets, sy’n gweithio gydag Ysgol Gilwern i gefnogi plant i gerdded i’r ysgol a’u hannog i wneud hynny.
Defnyddiwyd Cronfa Teithio Llesol Llywodraeth Cymru i uwchraddio llwybr poblogaidd yn Ngilwern i helpu i wella mynediad i drigolion lleol i fynd i’r ysgol gynradd leol, ac yn ôl, o gartrefi i’r dwyrain o Gilwern.
Mae’r llwybr, sy’n rhedeg yn baralel â Heol Tŷ Mawr, yn cynnig llwybr cerdded gwell i ffwrdd oddi wrth y ffordd. Roedd y llwybr gwreiddiol wedi’i hindreulio, ac oherwydd hynny roedd y llwybr yn arw ac nid oedd modd ei ddefnyddio.
Mae’r cynllun hwn wedi uwchraddio’r llwybr, felly mae ganddo arwyneb nawr ac mae’n fwy hygyrch trwy gydol y flwyddyn, yn enwedig i’r rheiny sy’n defnyddio cadeiriau olwyn, sgwteri symudedd a chadeiriau gwthio. Er mwyn lliniaru unrhyw effaith ar y tir, planhigion, coed a bywyd gwyllt o’i amgylch, mae’r llwybr yn llwybr ‘dim palu’ sy’n golygu bod y llwybr wedi cael ei osod ar ben y tir sydd yno yn hytrach na phalu i lawr i’r ddaear. Roedd y gwaith yn cynnwys:
· Lledaenu’r llwybr
· Gosod arwyneb hydraidd gyda pheiriant
· Ychwanegu padiau cyffwrdd wrth fannau croesi ar y naill ben a’r llall i’r llwybr
Meddai Aelod Cabinet Cyngor Sir Fynwy dros Faterion Gwledig, Tai a Thwristiaeth: “Mae gwaith uwchraddio fel hyn yn hanfodol er mwyn galluogi cymaint ohonom â phosibl i deithio’n llesol ar gyfer ein siwrneiau bob-dydd.
“Gyda’r gobaith fod tywydd cynhesach ar y ffordd, alla’ i ddim aros i weld sut mae’r llwybr yn cael ei ddefnyddio gan drigolion ac ymwelwyr.
“Roedd Cyngor Cymuned Llanelli yn glir fod y llwybr hwn yn flaenoriaeth, ac rwy’n falch ein bod ni wedi gallu ei gwblhau.”
Mae ysgolion o bob rhan o Sir Fynwy wedi cymryd rhan mewn pâr o ddigwyddiadau diogelwch dŵr.
Daeth tua 500 o fyfyrwyr i’r digwyddiadau, a drefnwyd gyda chymorth yr RNLI, Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru, Heddlu Gwent a Nofio Cymru.
Daeth yr holl ddisgyblion i ffwrdd o’r digwyddiad wedi cymryd rhan mewn pedwar gweithdy mewn pwll nofio a oedd yn canolbwyntio ar y Cod Diogelwch Dŵr.
I ddilyn cafwyd pedwar gweithdy ar dir sych, yn amlinellu peryglon dŵr a chyfraniad y gwasanaethau brys a phartneriaid eraill wrth gadw pobl yn ddiogel yn yr amgylcheddau hyn.
Mae’r Cod Diogelwch Dŵr yn seiliedig ar ymchwil a gomisiynwyd gan yr RNLI yn 2018 yn rhan o’i raglen Addysg Ieuenctid. Ers hynny, mae wedi cael ei fabwysiadu’n eang gan Fforwm Dŵr Cenedlaethol y DU, y mae sefydliadau gan gynnwys Nofio Cymru, Swim England, RLSS, RoSPA a’r Gwasanaethau Tân ac Achub yn rhan ohono.
Mae’r Cod Diogelwch Dŵr yn cynnig gwybodaeth hawdd ei chofio sydd wedi’i chynllunio i addysgu unigolion ar draws y DU ac Iwerddon. Mae’n annog pobl i wneud penderfyniadau hanfodol bwysig yn gynnar ac yn eu helpu i ddeall pa gamau priodol i’w cymryd mewn argyfwng.
Cyfarwyddiadau’r cod yw, os ydych o gwmpas dŵr:
– Stopiwch a meddyliwch – nofiwch mewn lle diogel bob amser.
– Arhoswch gyda’ch gilydd – nofiwch gyda ffrindiau neu aelodau o’r teulu bob amser, neu yn rhywle lle mae yna achubwyr bywyd.
Mewn argyfwng, dylech:
– Ffonio 999 – os ydych chi’n gweld rhywun mewn trafferthion, rhaid i chi ddweud wrth rywun neu fynd i’r ffôn agosaf a deialu 999. Yna gofynnwch am y Gwasanaeth Tân ar safleoedd dŵr mewndirol a Gwylwyr y Glannau ar y traeth. Taflwch rywbeth sy’n arnofio i’r person ddal arno iddo, ond peidiwch â mynd i mewn i’r dŵr i helpu. Am ragor o wybodaeth am y Cod Diogelwch Dŵr, ewch i Beth yw’r Cod Diogelwch Dŵr? – Nofio Cymru
Meddai llefarydd ar ran Cyngor Sir Fynwy: “Mae dysgu sut i fod yn ddiogel o amgylch dŵr yn sgil hanfodol, yn enwedig â ninnau ar drothwy’r rhan gynhesach o’r flwyddyn.
“Rwy’n falch o weld bod cymaint o fyfyrwyr wedi cymryd yr amser i ymgyfarwyddo â’r Cod Diogelwch Dŵr.
“Os ydych chi’n mynd allan i un o afonydd hardd Sir Fynwy neu i’r arfordir, cofiwch wneud hynny’n ddiogel.”
Meddai Hannah Guise, Rheolwr Dysgu Nofio gyda Nofio Cymru: “Mae’r gwyliau hyn yn dangos pŵer cydweithio wrth addysgu ac atgyfnerthu negeseuon diogelwch dŵr a allai achub bywydau ymhlith myfyrwyr. Mae cyfuno theori â gweithgareddau ymarferol yn y dŵr yn cyfoethogi’r profiad dysgu yn sylweddol. Rydym yn falch iawn o gefnogi MonLife i gyflwyno’r gwyliau hyn a byddem yn annog awdurdodau lleol eraill i ddilyn yr esiampl ardderchog hon.”
Mae Cyngor Sir Fynwy yn falch o gyhoeddi bod y gwaith i uwchraddio dau barc chwarae yng Nghas-gwent wedi’i gwblhau.
Ailddatblygwyd y parciau chwarae yn Rhodfa’r Gorllewin a Piggy’s Hill i gefnogi amrywiaeth o oedrannau.
Er mwyn sicrhau bod y dyluniadau newydd yn adlewyrchu anghenion teuluoedd lleol, ymgysylltwyd â rhieni a phlant trwy arolygon ar-lein – trwy Sgwrsio Am Sir Fynwy – ac ymgynghoriad uniongyrchol yn ystod rhaglen Bwyd a Hwyl yr haf.
Roedd yr ymateb yn galonogol, a chafwyd mewnbwn gan amrywiaeth eang o grwpiau oedran.
Yn ganlyniad i’r ymdrech hon ar y cyd, rydym yn gyffrous i gynnwys nodweddion fel y neidiwr rhwydi yn Rhodfa’r Gorllewin, a fu’n bosibl diolch i gyllid ychwanegol gan Gyngor Tref Cas-gwent.
Yn y parc chwarae yn Piggy’s Hill, cafwyd cyllid ychwanegol gan Gyngor Tref Cas-gwent i osod dringwr sleidiau cyfunol ar gyfer amrywiaeth o alluoedd.
Mae’r gwelliannau hyn yn adlewyrchu ein hymrwymiad i wrando ar y gymuned a darparu mannau cynhwysol, difyr i blant o bob gallu.
Ariannwyd y prosiect trwy gyllid cyfalaf Cyfleoedd Chwarae Cymru Gyfan Llywodraeth Cymru gyda chyllid ychwanegol gan Gyngor Tref Cas-gwent.
Meddai Aelod Cabinet Cyngor Sir Fynwy dros Gydraddoldeb ac Ymgysylltu, y Cynghorydd Angela Sandles: “Mae’n wych gweld y parciau chwarae yng Nghas-gwent yn cael bywyd newydd.
“Alla’ i ddim aros i glywed faint mae’r plant yn eu mwynhau. “Gobeithio y bydd y parciau chwarae yn helpu plant yng Nghas-gwent a thu hwnt i chwarae a chadw’n actif am flynyddoedd i ddod.” Am ragor o wybodaeth am brosiect chwarae parc Rhodfa’r Gorllewin, ewch i Rhodfa’r Gorllewin– Monlife Am ragor o wybodaeth am brosiect parc chwarae Piggy’s Hill, ewch i Parc Bulwark – Monlife
