Shire Hall Museum – Monlife
Cost of Living Banner
previous arrow
next arrow

Newidiadau cyffrous o’n blaenau i’r Neuadd Sirol!

Mae Amgueddfa Neuadd y Sir yn Nhrefynwy ar gau ar hyn o bryd tra byddwn yn cynnal gwaith adnewyddu cyffrous. Bydd yr amgueddfa ar gau drwy gydol 2026, ac rydym yn anelu at groesawu ymwelwyr yn ôl ddechrau 2027. Tra bod y gwaith yn digwydd, byddwn yn rhannu diweddariadau a munudau bach y tu ôl i’r llenni fel y gallwch ddilyn y cynnydd. Cadwch lygad ar y dudalen hon am y newyddion diweddaraf a chipolwg!

Dyma’r ail gam o brosiect dau gam, yn ystod y cam cyntaf buom yn gweithio’n agos gyda’n cymunedau lleol i ddeall pa straeon y mae pobl yn meddwl fwyaf amdanynt a’r gweithgareddau y mae pobl eisiau i’r amgueddfa newydd eu cynnig. Bydd yr orielau newydd yn tynnu sylw at hanes Trefynwy, y Neuadd Sirol fel llys, a’n casgliad Llyngesydd Nelson sydd o arwyddocâd rhyngwladol.

Bydd y prosiect uchelgeisiol hwn yn rhoi bywyd newydd i’n hadeilad rhestredig Gradd I, gan ei drawsnewid yn ofod cymunedol bywiog, hygyrch yng nghanol Trefynwy. 

Ni allwn aros i groesawu ymwelwyr yn ôl i Amgueddfa newydd y Neuadd Sirol yn gynnar yn 2027, gan gysylltu gorffennol cyfoethog Trefynwy â dyfodol cyffrous.

Diolch am eich cefnogaeth barhaus wrth i ni wireddu’r weledigaeth gyffrous hon.

Ariennir y prosiect gan y canlynol:

  • Cronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol – Diolch i chwaraewyr y Loteri Genedlaethol. – insert logo
  • Rhaglen Gyfalaf Trawsnewidiol Diwylliannol Llywodraeth Cymru – insert logo
  • Sefydliad Wolfson – The Wolfson Foundation
  • Cronfa Ffyniant Gyffredin Llywodraeth y DU

Postiadau Blog

Edrychwch ar ein cofnodion blog isod i gael y wybodaeth ddiweddaraf am y gwaith datblygu parhaus a’r gwaith adnewyddu cyffrous sy’n digwydd ar hyn o bryd yn Amgueddfa Neuadd y Sir yn Nhrefynwy.

Mae cynnydd cyffrous yn parhau ar draws Amgueddfa y Neuadd Sirol wrth i waith adnewyddu fynd yn ei flaen tu mewn a hefyd tu fas i’r adeilad.

Caiff ymwelwyr eu croesawu gan fynedfa ffres gyda’r logia, rheiliau, gwaith coed a’r nenfwd i gyd wedi cael côt newydd o baent i oleuo’r gofod ac adfer ei gymeriad.

Y tu mewn, mae gwaith gwella yn mynd rhagddo i greu gofodau mwy hyblyg ac ymarferol ar gyfer gweithgareddau dysgu, creadigrwydd a chymunedol. Caiff Hen Siambr y Cyngor ei gwella gyda llawr newydd a chegin fach, ac ychwanegir storfa bwrpasol i’r ystafell gymunedol, fydd yn galluogi addasu’r gofod ar gyfer ystod ehangach o ddigwyddiadau a gweithgareddau.

Ynghyd â’r gwelliannau amlwg hyn, mae gwaith hefyd yn mynd rhagddo tu ôl i’r llenni i wella cynaliadwyedd yr adeilad. Caiff system wresogi newydd, fwy effeithiol a gwell insiwleiddio eu gosod, gan helpu i ostwng y defnydd o ynni, costau rhedeg is a lleihau effaith yr amgueddfa ar yr amgylchedd am flynyddoedd i ddod.

Mae gwaith hefyd yn symud ymlaen ar Oriel Mynwy y dyfodol. Er y gall y gofod edrych yn wag ar hyn o bryd, mae seilwaith hanfodol, yn cynnwys gwaith cebl newydd ar gyfer goleuadau, arddangosiadau a systemau diogeledd, yn cael eu gosod i gefnogi arddangosfeydd yn y dyfodol.

Cymerir llawer iawn o ofal ym mhob rhan o’r prosiect i warchod nodweddion hanesyddol yr adeilad, gan sicrhau cadw ei dreftadaeth a chreu profiadau newydd cyffrous ar gyfer ymwelwyr.

Gyda phob cam wedi eu cwblhau, daw’r weledigaeth ar gyfer Amgueddfa y Neuadd Sirol ar ei newydd wedd yn nes at gael ei gwireddu ac edrychwn ymlaen at rannu’r wybodaeth ddiweddaraf wrth i’r trawsnewid barhau.

Beth yw ein cynlluniau?

Rydym am greu profiad amgueddfa sy’n fwy deinamig, cynhwysol ac ysbrydoledig nag erioed o’r blaen. Dyma beth sy’n dod:

  • Gofodau oriel newydd sy’n dod â hanes diddorol Trefynwy yn fyw, sy’n cynnwys Casgliad enwog Nelson, stori’r Neuadd Sirol ei hun, a threial dramatig arweinydd y Siartwyr John Frost ac eraill am uchel frad yn ystod Gwrthryfel Casnewydd.
  • Oriel Trefynwy, sy’n arddangos straeon cyfareddol fel yr arloeswr hedfan a moduro Charles Rolls, y ffotograffydd portreadau byd-enwog Angus McBean, yr eiriolwr hawliau menywod Eleanor Shelley Rolls a’r berthynas unigryw rhwng Afon Gwy a Threfynwy.
  • Agor siopau amgueddfa, gan roi golwg i ymwelwyr y tu ôl i’r llenni ar ein casgliadau a’r cyfle i archwilio trysorau sydd fel arfer yn cael eu cadw allan o’r golwg.
  • Ardaloedd arddangos cymunedol a mannau hyblyg wedi’u cynllunio ar gyfer digwyddiadau, gweithdai a gweithgareddau, gan wneud y Neuadd Sirol yn ganolfan wirioneddol ar gyfer creadigrwydd a dysgu.
  • Dehongliad rhyngweithiol, sy’n cyfuno datrysiadau digidol ag arddangosfeydd traddodiadol, gwrthrychau ymarferol, a digon o weithgareddau diddorol i ysbrydoli ymwelwyr o bob oedran.
  • Uwchraddiadau modern i sicrhau cysur a chynaliadwyedd, gan gynnwys systemau gwresogi newydd, gwydr eilaidd, a derbyniad croesawgar gyda siop wedi’i hadnewyddu.
Braslun Darluniadol ar gyfer Cynigion Ystafell Gymunedol
Cynnig Dylunio ar gyfer Arddangosfeydd Effaith Rhyfel Newydd

Beth alla i ei weld a’i wneud pan fydd yr amgueddfa ar gau?

Yn ystod trawsnewid llwyr ein horielau, ni fyddwn yn gallu cynnal arddangosfeydd ar y safle, ond nid dyma’r diwedd o ran ein straeon!  Gallwch barhau i archwilio ein casgliadau diddorol ar-lein unrhyw bryd ar wefan Casgliadau MonLife.

O ddechrau haf 2026, bydd gennym hefyd gyfleoedd gwirfoddoli cyffrous yn Neuadd y Farchnad yn Nhrefynwy.  Bydd cyfleoedd yn cael eu cyhoeddi ar ein gwefan gyda gwybodaeth am sut i wneud cais. 

Ac er bod y Neuadd Sirol yn cael ei hail-ddychmygu, beth am ddarganfod mwy o hanes yn ein hamgueddfeydd eraill? Mae Amgueddfa’r Fenni ac Amgueddfa Cas-gwent yn parhau i fod ar agor ac yn barod i’ch croesawu – llefydd perffaith ar gyfer diwrnod o archwilio!

Cysylltwch â ni

I gysylltu â’r Neuadd Sirol, e-bostiwch Shirehall@monmouthshire.gov.uk  neu ffoniwch 01600 775257. Dilynwch y Neuadd Sirol, Trefynwy ar Twitter a Facebook i gael y wybodaeth ddiweddaraf am ddigwyddiadau, cynigion a gwybodaeth.

Am ragor o wybodaeth am y prosiect hwn, cadwch lygad ar y dudalen we hon a’n sianeli cyfryngau cymdeithasol.

Yn y Neuadd Sirol,  gallwch ddod i wybod am y digwyddiadau sy’n gysylltiedig â gwrthryfel  Casnewydd drwy arddangosiadau ystafell llys a chelloedd a chanllawiau clyweledol. Mae staff wedi bod yn gweithio i ehangu’r arddangosfeydd a’r gweithgareddau ledled yr adeilad a gall ymwelwyr nawr weld:

Llawr Gwaelod

  • Fideo Eddie Butler o Hanes Trefynwy
  • Gweithgareddau plant gan gynnwys lliwio, theatr bypedau a siop
  • Arddangosfeydd newidiol
  • Model o dref Trefynwy

Llawr Cyntaf

  •  Ffilm fer – 15 munud o dreftadaeth Trefynwy

Ystafell y llys 1

  • Fideo gan y Siartwyr
  • Gwisgo i fyny

Ystafell y llys 2

  • Tapestri’r Harri V
  • Rockfield rhyngweithiol
  • Arddangosfa Newid Dros Dro

Ystafell y Barnwr

Portread barnwr yn eistedd yn y llys

Oriel gyhoeddus

Eisteddwch uwchben ystafell y llys a mwynhewch yr awyrgylch

Celloedd

Byddwch yn dyst uniongyrchol i’r amgylchedd y byddai carcharorion wedi’i brofi

Mae Trefynwy yn haeddiannol iawn o fod yn falch o’i chysylltiadau â Nelson ac mae pobl wedi bod yn gofyn i ni beth sy’n digwydd gyda chasgliad Nelson ef tra nad yw’n cael ei arddangos. Rydym wedi bod yn cynnal rhaglen o waith ar y casgliad, a hynny diolch i gyllid gan Lywodraeth Cymru a Ffederasiwn Amgueddfeydd ac Orielau Cymru, sy’n cynnwys:

  • ailgartrefu’r casgliad llawysgrifau mewn pecynnau gradd cadwraeth.
  • gwneud gwaith cadwraeth ar y llyfrau
  • gweithio gydag academydd a’r Amgueddfa Forwrol Genedlaethol i gynnal asesiad o arwyddocâd ein casgliad
  • dechrau rhaglen waith siarad â grwpiau i ddarganfod pa straeon yr hoffent eu gweld yn yr arddangosfeydd newydd
  • casglu rhestrau eiddo o Gasgliad Nelson a mewnbynnu’r wybodaeth honno i’n cronfa ddata gyfrifiadurol
  • ychwanegu straeon Nelson at ein gwefan casgliadau https://www.monlifecollections.co.uk/

This post is also available in: English