{"id":37008,"date":"2026-07-08T13:03:03","date_gmt":"2026-07-08T12:03:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.monlife.co.uk\/outdoor\/green-infrastructure\/gi-and-nature-projects\/swifts-projects\/"},"modified":"2026-07-15T10:27:18","modified_gmt":"2026-07-15T09:27:18","slug":"swifts-project","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.monlife.co.uk\/cy\/outdoor\/green-infrastructure\/gi-and-nature-projects\/swifts-project\/","title":{"rendered":"Swifts Project"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Darlun o wennol ddu yn hedfan dros yr afon<\/em> <\/em>(Yogi Communications)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Edrychwch i fyny: Prosiect Gwenoliaid duon<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Dechreuodd y prosiect dwy flynedd Lleoedd Lleol ar gyfer Natur – ” Edrychwch i fyny: Gwenoliaid duon” – yn 2025, panadeiladwyd t\u0175r gwenoliaid duon (gan gynnwys galwr gwenoliaid duon) yn ardd Bwyd Bendigedig Neuadd y Sir, Brynbuga. Mae’r prosiect yn cael ei gyflawni gan D\u00eem Seilwaith Gwyrdd Cyngor Sir Fynwy (gyda chefnogaeth T\u00eem Coedwigaeth Cyngor Sir Fynwy, grwpiau gwenoliaid duon lleol a chynghorau tref). Mae’n cael ei ariannu gan gyllid Lleoedd Lleol ar gyfer Natur gan Lywodraeth Cymru ac fe’i gweinyddir gan Gyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru (sef y WCVA).<\/p>\n\n\n\n

Rydym hefyd wedi cyflwyno teithiau cerdded a sgyrsiau gwenoliaid duon i godi ymwybyddiaeth gyda’r cyhoedd am y dirywiad difrifol yn eu poblogaeth, a sut mae’r ffordd rydym yn rheoli ein hadeiladau\u2019n cyfrannu at hyn. Fe wnaethom arolygu Trefynwy am safleoedd bridio presennol ac wedi eu hychwanegu at wefan Swift Mapper<\/strong><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Yn 2026, rydym yn parhau \u00e2’r gwaith cadwraeth gwenoliaid duon drwy gydweithio \u00e2 “Swifts of Usk” a “Chepstow Swifts” i gynnal archwiliad o safleoedd addas yn Nhrefynwy, Cas-gwent a Brynbuga ar gyfer gosod blychau nythu gwenoliaid duon. Rydym eisoes wedi gweithio gyda chweched dosbarth Ysgol Gyfun Trefynwy ac wedi gosod 4 blwch gwenoliaid duon gyda galwyr gwenoliaid duon ar eu safle.<\/p>\n\n\n\n

Ers i’r prosiect ddechrau, mae gr\u0175p gwenoliaid duon lleol newydd wedi’i sefydlu. Rydym yn cefnogi eu prosiect ar gyfer y wennol ddue, mewn partneriaeth \u00e2 Chanolfan Gymunedol y Fenni.<\/p>\n\n\n\n

Rydym wedi comisiynu gwenoliaid duon, gwenoliaid y bondo, gwenoliaid plaen y traeth a gwenoliaid o ffelt i’w creu fel adnoddau addysg i’w defnyddio ochr yn ochr \u00e2 llyfrau gwenoliaid duon <\/a>yn y dyfodol agos, mewn canolfannau cymunedol lleol ac ar gyfer mentrau ymgysylltu eraill.<\/p>\n\n\n\n

Cliciwch yma<\/a><\/strong> i wrando ar alwad gwennol ddu.<\/p>\n\n\n\n

Yngl\u0177n \u00e2 Gwenoliaid Duon<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Mae poblogaethau’r wennol ddu gyffredin (Apus apus<\/em>) wedi gostwng gan 58% ledled y DU a 75% yng Nghymru ers 1995, ac maent bellach ar y Rhestr Goch o Adar o Bryder Cadwraeth.<\/p>\n\n\n\n

Mae gwenoliaid duon a’u nythod wedi’u gwarchod yn llawn o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981. Mae hyn yn ei gwneud hi’n anghyfreithlon i ladd, anafu neu gymryd gwennol ddu yn fwriadol, neu’n ddi-hid, neu i gymryd, difrodi neu ddinistrio nyth gweithredol neu ei gynnwys.<\/p>\n\n\n\n

Mae Cyngor Sir Fynwy wedi datgan Cynllun Argyfwng Natur a Hinsawdd, gan gynnwys y Cynllun Gweithredu Adfer Natur, i helpu i wrthdroi’r dirywiad mewn bioamrywiaeth, felly mae gennym r\u00f4l hanfodol wrth gynnal a gwella bioamrywiaeth wrth gyflawni ein gweithrediadau ein hunain.<\/p>\n\n\n\n

Mae gwenoliaid duon yn nythu bron yn gyfan gwbl mewn adeiladau hen a<\/em> modern, ill dau, gan ddefnyddio tyllau bach i fagu eu bach, megis ar waliau, o dan y bondo, neu o dan deils. Maent yn paru am oes ac yn aros yn ffyddlon i’w nythod, gan ddychwelyd i’r un safle nythu bob blwyddyn.  Fodd bynnag, gyda llawer o hen adeiladau yn cael eu hadnewyddu i wella inswleiddio, tyllau bach yn cael eu llenwi, adeiladau’n cael eu dymchwel, a sgaffaldiau\/rhwydi yn cael eu gosod, mae’n golygu bod ein gwenoliaid duon yn colli eu safleoedd nythu traddodiadol.<\/p>\n\n\n\n

Ffeithiau Hwyl:<\/strong><\/p>\n\n\n\n